“Γιατί το youth work αφορά όλους μας”. Άρθρο της Προέδρου του ΟΝΕΚ, Κωνσταντίνας Αχιλλέως
Όσοι έχουμε βρεθεί κοντά σε νέους και νέες, το γνωρίζουμε καλά: πίσω από κάθε στατιστικό κρύβεται μια πραγματική ιστορία. Ένας νέος που αναζητά χώρο να ακουστεί. Μια νέα που χρειάζεται καθοδήγηση για να πιστέψει στις δυνατότητές της. Μια ομάδα που ψάχνει τρόπο για να μετατρέψει μια ιδέα σε πράξη. Εκεί ακριβώς, αθόρυβα αλλά ουσιαστικά, βρίσκεται το youth work.
Ως Πρόεδρος του Οργανισμού Νεολαίας Κύπρου, συνομιλώ καθημερινά με νέους, youth workers, οργανώσεις και τοπικές κοινότητες. Και σε κάθε συζήτηση επιστρέφει το ίδιο θέμα: χρειαζόμαστε ανθρώπους, δομές και πολιτικές που να στέκονται δίπλα στη νεολαία, όχι μόνο όταν είναι εύκολο, αλλά συστηματικά και με συνέπεια.
Το youth work στην Κύπρο έχει βαθιές ρίζες και ζωντανή παρουσία. Υλοποιείται κυρίως από οργανώσεις νεολαίας, κέντρα νεότητας και τοπικές κοινότητες, συχνά μέσα από εθελοντική προσφορά και προσωπικό πάθος. Η πρόσφατη παγκύπρια έρευνα του Οργανισμού Νεολαίας Κύπρου επιβεβαιώνει ότι το youth work ή αλλιώς η εργασία με/για τη νεολαία καλύπτει ένα ευρύ φάσμα δράσεων: από εκπαιδευτικές και πολιτιστικές δραστηριότητες μέχρι δράσεις κοινωνικής παρέμβασης και ευρωπαϊκά προγράμματα. Την ίδια στιγμή, οι άνθρωποι που εργάζονται στον τομέα αυτό δηλώνουν σε συντριπτικό ποσοστό, ότι αντλούν βαθιά προσωπική ικανοποίηση από το έργο τους. Κι όμως, καλούνται να το κάνουν συχνά χωρίς επαρκείς πόρους, χωρίς σταθερό πλαίσιο και χωρίς την αναγνώριση που αξίζει σε ένα πεδίο με τόσο καθοριστικό κοινωνικό ρόλο. Η έλλειψη θεσμικής κατοχύρωσης δεν επηρεάζει μόνο τους ίδιους, επηρεάζει πρωτίστως την ποιότητα των υπηρεσιών που φτάνουν στους νέους και στις νέες.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το youth work αναγνωρίζεται ως βασικός πυλώνας δημοκρατίας, συμμετοχής και μη τυπικής μάθησης. Η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τη Νεολαία 2019 – 2027 και η Ευρωπαϊκή Ατζέντα για το Youth Work θέτουν ξεκάθαρα την ανάγκη επαγγελματικής και θεσμικής αναγνώρισης. Η Κύπρος οφείλει να συμβαδίσει με αυτές τις εξελίξεις, προσαρμόζοντάς τις στη δική της πραγματικότητα.
Για τον Οργανισμό Νεολαίας Κύπρου, η αναγνώριση του youth work αποτελεί συνειδητή στρατηγική επιλογή. Σε συνεργασία με βασικούς εταίρους, όπως το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, το Ίδρυμα Διαχείρισης Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων Διά Βίου Μάθησης (ΙΔΕΠ), το Συμβούλιο Νεολαίας Κύπρου και τον Κυπριακό Οργανισμό Κέντρων Νεότητας, εργαζόμαστε για τη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου ανάπτυξης του youth work στη χώρα μας. Η συμβολή του ΙΔΕΠ, ιδιαίτερα στη σύνδεση του youth work με τη διά βίου μάθηση και τα ευρωπαϊκά προγράμματα, είναι καθοριστική.
Δεν μιλάμε για μια θεωρητική συζήτηση, αλλά για μια συγκεκριμένη διαδρομή με αρχή, μέση και συγκεκριμένο προσανατολισμό. Μέσα από συνεργασίες με αρμόδιους φορείς, οργανώσεις νεολαίας και επαγγελματίες του πεδίου, διαμορφώσαμε έναν οδικό χάρτη για την ανάπτυξη του youth work στην Κύπρο. Τα επόμενα μας βήματα περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων την επαγγελματική πιστοποίηση, ευκαιρίες εκπαίδευσης και κατάρτισης, τη χρηματοδότηση δράσεων και τη δημιουργία θέσεων εργασίας.
Καμία όμως πολιτική δεν μπορεί να πετύχει αν δεν αγγίζει την κοινωνία. Χρειάζεται να μιλήσουμε ανοιχτά για την αξία του youth work, να αναγνωρίσουμε τη συμβολή του και να δημιουργήσουμε συνθήκες συνεργασίας με την εκπαίδευση, τις τοπικές αρχές και την αγορά εργασίας. Χρειάζεται να επενδύσουμε σε ανθρώπους που εργάζονται καθημερινά για να μπορούν οι νέοι και οι νέες να αναδείξουν τις δυνατότητες τους και να σταθούν με αυτοπεποίθηση και κριτική σκέψη στη ζωή τους.
Κάθε νέος που βρίσκει χώρο να ακουστεί, κάθε νέα που πιστεύει στις δυνατότητές της, κάθε ομάδα που μετατρέπει μια ιδέα σε πράξη, είναι μια μικρή απόδειξη της δύναμης του youth work. Το λιγότερο που οφείλουμε, ως κοινωνία, είναι να το αναγνωρίσουμε, να το στηρίξουμε και να του δώσουμε το πλαίσιο που χρειάζεται για να συνεχίσει να αλλάζει ζωές.
